Op 22 mei 2025 telden ook enkele Turnhoutenaars mee. Hoe blauwer het bolletje hoe duurzamer de verplaatsingen

Sinds 2020 loopt er een burgeronderzoek om te bekijken of Vlaanderen er in slaagt de doelstellingen in verband met de 'modal shift te bereiken.

Uit het onderzoek van 2024 bleek de modal shift te stagneren, ondanks inspanningen van gemeentebesturen om het stappen en trappen aantrekkelijker te maken in de centra. Dat was ook zo in Turnhout.

Dit jaar is er positief nieuws te melden 'Het verkeer in de woonstraten in Vlaanderen wordt mondjesmaat duurzamer.' Maar de modal shift gaat te traag om de doelstellingen te halen! Het aandeel gemotoriseerde voertuigen blijft in veel straten een grote impact hebben op hun ervaring van verkeersdrukte, -onveiligheid en lawaai. Wat resulteert in onvoldoende leefbare buurten!

In de Vervoerregio Antwerpen, waar de langste reeks metingen beschikbaar is, daalde het aandeel niet-duurzaam verkeer (auto’s, bestel- en vrachtwagens) tussen 2019 en 2025 met 5,5 procentpunten. Het fietsgebruik nam in die periode toe van 21 naar 27 procent, terwijl het aandeel van het autoverkeer afnam van 57 naar 50 procent in de woonstraten die zowel in 2019 als in 2025 werden geteld. Voor onze regio is het moeilijk deze tendens al dan niet vast te stellen gezien er doorheen de jaren steeds minder meegeteld werd door de Turnhoutenaars.

(afbeelding links of boven 2020, afbeelding rechts of onder 2025 - hoe blauwer hoe duurzamer; hoe roder hoe minder duurzaam)

Enkele vaststellingen uit de editie 2025 In de Wouwerstraat zijn 80% van de verplaatsingen niet duurzaam, maar liefst 200 auto's op één uur tijd!. In de Oude Vaarstraat ( deel van de straat zonder bussen) rijden er op dat zelfde moment 70 wagens en 69 fietsers, wat resulteert in 55% duurzame verplaatsingen.  Hoognodig dat de stad het sluipverkeer in de woonwijk "WoBeg" aanpakt, met het nieuwe circulatieplan en knips - dat is geen dag te vroeg. In de Duinenstraat ( een van de fietsstraten van Turnhout) passeren evenveel fietsers als wagens. Hier is het aantal duurzame verplaatsingen 51%. De duurzame verplaatsingen kunnen hier omhoog, wanneer het sluipverkeer uit deze straat geweerd zou worden. GoogleMaps en consoorten sturen automobilisten door deze straat om zo de stationsbuurt te vermijden! De Kongostraat kleurt blauwer van 75% duurzame verplaatsingen in 2020 naar 83% duurzame verplaatsingen in 2025. Maar ... het aantal wagen steeg van 8 naar 12.

Iets wat ook blijkt uit de bijkomende studie over de leefbaarheid in de straat, zg straat-O-sfeer. Die toont dat een meerderheid van de deelnemers een verslechtering vaststelt in de verkeerssituatie van hun straat. Meer dan 60 % vindt de verkeersdrukte erger dan 3 jaar geleden.  Ook andere verkeersgerelateerde indicatoren worden als slechter of veel slechter gescoord, zoals verkeersveiligheid (52%), geluidshinder (44%) en parkeerdruk (42%).
Slechts een kleine minderheid, zo’n 2 à 5 procent, ervaart verbeteringen voor die indicatoren. 

De verklaringen die de deelnemers daarvoor aangeven, zijn divers: sluipverkeer door navigatie-apps, afsluitingen in nabijgelegen straten, wegenwerken en een gebrek aan snelheidscontroles worden vaak genoemd. Ook de toename van nieuwbouw en bedrijvigheid leidt volgens bewoners tot extra verkeer en lawaai. Volgens ons allemaal herkenbare Turnhoutse situaties!

In de straten waar bewoners wél een verbetering merken, verwijzen ze naar ingrepen in de infrastructuur, zoals weren doorgaand verkeer, verkeersdrempels, fietszones en heraanleg als woonerf. Die maken het verkeer trager en rustiger. Ook circulatieplannen en de invoering van zone 30 of fietsstraten worden genoemd als positieve ingrepen. In sommige buurten zorgen vergroening, bredere voetpaden en een toename van fietsers en voetgangers voor een merkbaar aangenamer straatbeeld. Allemaal zaken waar wij als groene partij in het vorige stadsbestuur mee vorm hebben gegeven, en wat we zeker blijvend zullen bewaken nu we opnieuw oppositie moeten voeren.

Een op de vijf deelnemers zegt dat het contact met hun buren sinds 2022 verbeterd is. In veel wijken versterken straatfeesten, speelstraten en buurtgroepen de sociale cohesie. De komst van jonge gezinnen en de vergroening van straten zorgen volgens bewoners voor meer leven en ontmoeting.