Uit Gemeenteraad december 2025

01 Januari 2026

Uit Gemeenteraad december 2025

De Gemeenteraad stond grotendeels in het teken van de begroting. Voor Groen Turnhout maakt deze begroting de ambitieuze doelstellingen van het bestuursakkoord niet waar.

Daarom kan je hier Greets tussenkomst nalezen...

 

Moeilijke budgettaire context - alle begrip maar ...

Dank aan de financieel directeur en haar medewerkers om wat een ambitieus plan heet te zijn, om te zetten in de nodige cijfers voor de volgende 6 jaar.

We gaven het in januari al aan: Het bestuursakkoord oogde ambitieus en groen en we keken uit naar de vertaling daarvan in een meerjarenplanning.

We begrijpen dat de uitdagingen daarvoor groot waren. Zowel vanuit federaal als Vlaams niveau heeft Brussel het de gemeenten niet gemakkelijk gemaakt met nieuwe wetgeving, schrappen van subsidies of terugschroeven van beleidsondersteuning.

De ambitie om ‘kaai hert’ te investeren in openbare ruimte willen we graag ondersteunen. 35% meer investeringsuitgaven tegenover vorige legislatuur moet je echter relativeren, niet vergeten dat we vorige legislatuur een inflatie van een 21% kenden.

 

Gemiste kansen afgelopen jaar ...

Aandacht hebben voor de 3-30-300 regel, zicht op 3 bomen vanuit de woning, 30% van de wijk waarin men woont heeft bomen, struiken of ander groen en iedereen woont op 300 meter afstand van een openbaar parkje, is daarbij ook voor ons een uitgangspunt.

Maar dan hoop ik dat die regel niet bij een ambitie blijft maar in de toekomst ook daadwerkelijk zal worden uitgevoerd.

Op de Heizijdse Velden bijvoorbeeld zien we heel veel beton en in de verte nog een beeld, een restant, van wat ooit een mooie groene ruimte was. We zijn dan ook wat argwanend naar de verdere ontwikkelingen die daar nog zouden moeten komen.

Een bomenplan is daarbij ook een intentie. Ik heb het voorbije jaar al enkele keren naar een inventaris van waardevolle bomen gevraagd en ben blij dat die er nu eindelijk gaat komen.

 

Hoog tijd voor een bomeninventaris... Graag meer respect voor bestaande bomen

Die inventaris zou in elk geval helpen om de ambitie van een beleid gericht op behoud van een bestaand bomenpatrimonium te kunnen ondersteunen. Want nu verdwijnen er her en der grote bomen omdat de ecologische waarde daarvan sterk wordt onderschat.
Telkens wel met de boodschap dat ze zullen worden vervangen. Maar iedereen weet dat grote, oudere bomen meer ecosysteemdiensten leveren. Meer CO2 opname, meer schaduw en verkoeling en beter voor de biodiversiteit.

Nieuwe aanplant is zeker nodig want er is nog veel te weinig groen om de hittestress in de zomermaanden het hoofd te kunnen bieden, maar met bestaande bomen mag toch wat omzichtiger worden omgesprongen.

Vergroenen en ontharden van straten, pleinen en opritten zal sneller moeten gaan dan wachten tot straten grondig kunnen worden aangepakt.

Bij het herasfalteren van diverse straten het voorbije jaar werd dan ook een flinke kans gemist. Daar komen we de volgende 10 jaar of langer niet meer terug en die zullen dus ook voor lange tijd geen groenaanplant krijgen.

Werken met verplaatsbaar groen kan tijdelijk een oplossing bieden. Voldoende groen in straten is bovendien niet alleen goed voor het klimaat en de gezondheid, maar haalt ook de snelheid van wagens naar beneden.

 

Meer centen nodig voor compenseren hitte-eiland-effect

Denken jullie hiervoor in 2026 toch een inhaalbeweging te maken? Een kleine 100 000 euro is daarvoor voorzien en de jaren daarna slechts een 10e daarvan? Wie hiervoor in elk geval een serieuze meerwaarde levert zijn de mensen van Natuur in de stad. Hopelijk krijgen zij daarvoor een grotere waardering en ondersteuning dan de voorbije jaren.

Verder bouwen aan ons binnenstedelijk regenwatersysteem is een belangrijke prioriteit maar wat moeten we verstaan onder de kleine budgetten (enkele keren 25 000 euro) die voorzien worden voor het aanpakken van een aantal probleemzones waar bij felle buien geregeld wateroverlast is? Dit kan dan alleen toch maar gaan om het onderzoeken van de oorzaken daarvan? En betekent dat dan dat er deze legislatuur geen oplossingen komen?

Het is goed dat voor ons groen onderhoud terug beroep zal worden gedaan op eigen personeel. Hopelijk zal daarbij dan ook aandacht zijn voor het maai-mei-niet-project want hoe kan je burgers sensibiliseren als je daar als stad zelf niet aan mee doet.

 

Meer centen nodig voor ambitieuze mobiliteitsdoelstellingen, onderwijs, klimaatdoelstellingen, ...

Het mobiliteitsverhaal kwam vorige maand al uitvoerig aan bod met het nieuwe circulatieplan. Maar is het budget om alle halteplaatsen van de Lijn toegankelijk te maken tegen 2030 wel voldoende?

En jammer dat de werkingsbudgetten voor klimaat en onderwijs werden verlaagd.

Het voornemen om op het vlak van onderwijs alleen nog te werken rond schooluitval is ronduit beschamend. Het soepproject maakt dit echt niet goed.

Projecten om jongeren klaar te stomen voor de arbeidsmarkt zijn zinvol maar onderwijs mag zich daartoe niet beperken. Heel wat opvoedingstaken werden in de loop der jaren doorgeschoven naar het onderwijs en daar mag wel wat ondersteuning tegenover staan.

En doen alsof onderwijs ons 13 miljoen kost is echt niet correct. Dat gaat voor een groot deel om de lonen van leerkrachten die volledig worden gefinancierd door de Vlaamse overheid.

Wat klimaat betreft, beleidsdoelstelling 10, lees ik vooral dat het om een wervend verhaal moet gaan. Dat inwoners, bedrijven, organisaties en scholen mee aan de kar moeten trekken. Dat klopt uiteraard, maar hoe meet je dat?

Collectieve renovatietrajecten zijn daarbij nodig, ja, maar zullen een veelvoud moeten zijn dan wat vandaag wordt voorzien.
Duurzame en betaalbare woningen zouden daarbij ook een prioriteit moeten zijn.

Het zou fijn zijn als we de volgende jaren in een diepe geothermiecentrale kunnen participeren maar het zal toch vooral van eigen investeringen moeten komen. Het warmtenet voor de Parkwijk wegschrijven is alvast geen voorbeeld van hoe we daar in gaan slagen.

Sorry, maar werken aan klimaatneutraliteit doe je niet als een zoveelste doelstelling naast alle andere doelstellingen. Als je echt duurzaam wil werken en ervoor wil zorgen dat iedereen mee is, dan voer je een horizontaal beleid en zou het klimaatplan als een rode draad doorheen alle beleidsdoelstellingen aan bod moeten komen.

Het in vorige legislatuur goedgekeurde klimaatplan is zo ook opgesteld. Als het jullie menens was dan was dat de kapstok geweest en hadden alle prioritaire doelstellingen daaruit vertrokken.

Water, wonen, mobiliteit, groen, samenleven, veiligheid… de klimaatverandering zal voor elk van die domeinen een andere aanpak vereisen dan wat we totnogtoe gedaan hebben.

Bovendien gaat het dan niet om wat meer van dit, of om wat minder van dat, maar plak je daar concrete cijfers op , doelstellingen die achteraf ook meetbaar zijn. Anders zullen we tegen 2050 nooit die klimaatneutrale en klimaatrobuuste stad zijn of zullen we tegen 2030 de CO-uitstoot niet met 47% tov 2005 hebben teruggedrongen.

 

Alle burgers laten participeren = manier om te sensibiliseren

En wetende dat mijn spreektijd beperkt is nog dit:

We gaan naar een nieuw participatiemodel?
Goed want participatie, inspraak en duidelijke communicatie is al lang geen doelstelling meer geweest.

Als nieuw raadslid heb ik me het voorbije jaar verbaasd over de weinige  tot geen mogelijkheden van inspraak en participatie die er  bestaan.

Raadsleden hebben geen weet van buurtvergaderingen, laat staan dat ze weten wat daar werd besproken.

Een jaar na de start van de nieuwe legislatuur hebben we nog steeds geen kennis mogen maken met de verschillende diensten en hun diensthoofden. Zoek het zelf maar uit.

Dossiers komen kant en klaar op de commissie, en gaan dan enkele dagen later naar de gemeenteraad ter goedkeuring, zonder vooraf deel te hebben mogen nemen aan de totstandkoming daarvan.
Pers wordt vooraf al ingelicht of brieven vertrekken al voor er een goedkeuring op de raad werd gegeven.

Het dure stadsmagazine omschrijven als een goed communicatieblad is lachen met de burgers. Het nieuwe circulatieplan is al weken talk of the town, in het laatste magazine was daarover geen woord te bespeuren.

De bestaande adviesraden zullen tegen het einde van de legislatuur worden geëvalueerd. En alhoewel zij zinvol werk verzetten, weet iedereen dat ze niet meer voldoende zijn om alle burgers te vertegenwoordigen.

Een nieuw participatiemodel betekent hopelijk dat er een echte participatieladder komt, die dan bij elke communicatie met de burger kan worden ingezet en zo heel veel misverstanden kan vermijden.

En je kan voortdurend vinden dat het zoeken naar centen het gevolg is van de gemiste fusie van de jaren 70 maar, zoals ik ook al aangaf bij de bespreking van het bestuursakkoord, ik mis nog steeds de doelstelling, de prioritaire doelstelling om via Kordia aan de slag te gaan om de omliggende gemeenten  te overtuigen dat we samen meer kunnen.
Met voortdurend bashen op die gemeentes maak je de afstand alleen maar groter. Ik zat ooit aan de andere kant en heb vanuit die positie altijd gestreden voor de samenwerking maar stelde toen vast dat Turnhout het me niet gemakkelijk maakte, nu ik aan de andere kant zit, stel ik vast dat dat er niet op verbeterd is, integendeel…

 

Bestuursakkoord kan onmogelijk uitgevoerd worden met dit budget!

Tenslotte moet me nog wat van het hart wat de financiering van dit alles betreft.

Een deel van het bestuursakkoord wordt niet uitgevoerd, een ander deel zal worden gefinancierd met leningen en verschillende belastingverhogingen. Dat er opnieuw mag geleend worden, vinden we goed. Zolang het gaat om het financieren van investeringen volgt daar in de toekomst wel een terugverdieneffect te rapen.

 

Besparen op personeel = besparen op expertise in eigen huis.

Maar daarnaast zal er ook flink bespaard worden op personeel.
Ronduit schandalig als je eerst voor de schepenen kabinetsmedewerkers aanwerft omdat het gros van jullie niet voluit met Turnhout kan bezig zijn omdat jullie blijven cumuleren met andere jobs, iets wat wij als Groenen niet kunnen goedkeuren. Maar nu vinden jullie dat de plannen met minder ambtenaren moet kunnen worden uitgevoerd. De onrust die dat opwekt onder het personeel worden hier flink onderschat.