Groen! Turnhout

Deze week maakte de Turnhoutse VLD de resultaten bekend van haar ‘Groot Turnhouts Referendum’. In een huis-aan-huis folder stelt de partij trots dat ‘maar liefst 543′ mensen het referendum invulden. Op de volgende pagina’s staan enkele “interessante resultaten” en titelt de partij in een groot lettertype: “Dit is de mening van de Turnhoutenaar…” en ook “De Turnhoutenaar legt het bestuur volgende prioriteiten op..”
Elke eerstejaarstudent statistiek zal u echter meteen kunnen vertellen dat het grote Turnhoutse Referendum om te beginnen geen referendum is, en al evenmin een ‘politieke enquete’.
Deze enquête zondigt immers tegen enkele fundamentele regels van de statistiek, zodat op basis van deze vragenlijst uitspraken doen in de trant van “Dit is de mening van de Turnhoutenaar…” simpelweg misleidende, om niet te zeggen, bedrieglijke reclame is.

Het Groot Turnhouts Referendum is geen referendum

Om te beginnen is er de spraakverwarring: een referendum is geen opinie-enquête. Eigenlijk kan een partij geen referendum overschrijven: dat iets wat enkel een overheid kan doen. Essentiëel daarbij is bovendien dat je vooraf afspreekt hoeveel mensen van de populatie er minstens moeten stemmen vooraleer het referendum geldig is. Bij de Nederlandse Tijdelijke Referendumwet “is een wet of verordening afgewezen als de meerderheid van het aantal uitgebrachte stemmen tegen is, en die meerderheid tenminste 30% van het aantal kiesgerechtigden omvat.” Als we die formule zouden toepassen op het Grote Turnhoutse Referendum van de VLD (en uitgegaan van ongeveer 27.000 Turnhoutse kiezers) zouden er 7.848 stemmen nodig zijn voor (of tegen) een goedkeuring van de VLD-voorstellen moeten uitgebracht zijn, wat ongeveer 15 keer meer is dan de 543 deelnemers die nu meegedaan hebben en bovendien nog zeer uiteenlopend gestemd hebben.

Het Groot Turnhouts Referendum is geen opiniepeiling

Eén van de basisvereisten voor een opiniepeiling is dat je werkt met een steekproef die representatief is voor de populatie waar ze uit komt. Voor een Turnhoutse opiniepeiling betekent dat bijvoorbeeld dat de verhouding mannen/vrouwen in je steekproef ongeveer gelijk is aan die van de Turnhoutse bevolking. Dat betekent dat de leeftijdsverdeling in je steekproef ongeveer gelijk is aan die bij de Turnhoutse bevolking. Andere relevante zaken waar je bij de samenstelling van je steekproef op kan letten zijn bijvoorbeeld opleidingsniveau en beroep. Een steekproef wordt bovendien ook bij voorkeur aselect samengesteld: dat betekent dat elke persoon uit de populatie (alle inwoners van Turnhout) evenveel kans moeten hebben om in de steekproef terecht te komen. Daar gaat ‘Het Groot Turnhouts Referendum’ helemaal de mist in: bij de vraagstelling werd immers niet gevraagd naar leeftijd, geslacht, beroep of opleiding. En omdat zowel via een papieren formulier als via de website kon deelgenomen worden, is het best mogelijk dat sommige mensen meerdere keren het referendum hebben ingevuld. Dat is trouwens ook gebeurd: ik heb zelf het referendum drie keer (op drie verschillende computers) ingevuld.
Het ‘Grote Turnhoutse Referendum’ is niet alleen geen referendum, het voldoet ook niet aan de basisvereisten van een enquête of peiling.

‘Groot Turnhouts Referendum’ is “klinkklare onzin”

Op basis van deze bevraging uitspraken doen als “Dit is de mening van de Turnhoutenaar”, of “De Turnhoutenaar legt volgende prioriteiten op” zijn dan ook baarlijke nonsens. Bartel Volckaert en Daniël Van Nijlen stellen in hun boekje ‘Sprekende Cijfers’ (Universitaire Pers Leuven, 2005) dat “onderzoeken die grote verhalen vertellen op basis van een onderzoek dat gebaseerd is op een te kleine of een niet-toevallig samengestelde steekproef, vertellen eigenlijk klinklare onzin.”
Dat de Turnhoutse VLD op deze wijze haar programma wil opstellen is natuurlijk haar goed recht, maar dat geeft haar niet de toelating om ten onrechte in naam van de Turnhoutenaar te spreken.
Vermoedelijk steekt er eerder onkunde dan slechte wil achter de amateuristische wijze waarop dit onderzoek is uitgevoerd. Vraag is: welke van die twee is het ergst?

Groen! Turnhout vraagt dat de campagne op een ernstige manier gevoerd wordt. Waarbij de discussie gevoerd wordt op basis van correcte en betrouwbare cijfers. En waarbij niet een aantal begrippen zonder al te veel kennis van zaken op een hoopje wordt gegooid: dit referendum is geen referendum, het is niet eens opiniepeiling en heeft al helemaal niets met inspraak van de Turnhoutenaar te maken.

Dat allemaal daargelaten vindt Groen! Turnhout het natuurlijk wel een goeie zaak dat de VLD een Groen-programmapunt (randparkings + busjes) wil gaan realiseren.